Osteoporose (verminderde botsterkte) is een chronische aandoening die in hoofdzaak bij
ouderen voorkomt. Mede als gevolg van de vergrijzing en de life-style neemt het aantal
patiënten sterk toe. Daarnaast hebben ouderen vaak andere ziekten (co-morbiditeit) en
gebruiken ze daardoor nogal eens medicijnen die osteoporose en/of het valrisico en
daarmee het fractuurrisico verhogen.
Het ligt voor de hand om te veronderstellen dat, hoewel veel ouderen subklinische
osteoporose hebben, pas actie wordt ondernomen wanneer een fractuur optreedt. Dit is
echter vaak niet het geval: terwijl in Nederland bij naar schatting meer dan 80.000 patiënten van 50 jaar en ouder jaarlijks een botbreuk optreedt, wordt bij minder dan 10% dit gevolgd door een botmineraaldichtheidsmeting en bij verlaagde BMD, een behandeling met antiosteoporosemedicatie.
Dit probleem is des te groter, omdat recent onderzoek heeft aangetoond dat juist de eerste jaren na een fractuur het risico op een volgende fractuur verhoogd is!
Natuurlijk zijn er ook patiënten die geen recente fractuur of klachten hebben, die vragen
hebben over osteoporose, of behandelend artsen, die het fractuurrisico van de
desbetreffende patiënt in kaart willen brengen, normaliter vanwege de aanwezigheid van risicofactoren voor fracturen.
Hiervoor kan gebruik gemaakt worden van de zgn. risicoscore:
Risicofactor | Risicoscore |
Gewicht < 60 kg of BMI < 20 kg/m2 | 1 |
Leeftijd > 60 jr | 1 |
Leeftijd > 70 jr | 2 |
Eerdere fractuur na 50 ste levensjaar | 1 |
Heupfractuur bij ouder | 1 |
Verminderde mobiliteit | 1 |
Aanbeveling
Het wordt aanbevolen om een botdichtheidsmeting te overwegen bij mannen en vrouwen
boven de 50 jaar bij een risicoscore ≥ 4 punten.
De FRAX-score wordt niet standaard aanbevolen bij patiënten die, op grond van een
wervelfractuur en/of T-score ≤ -2.5, al voor behandeling in aanmerking komen en bij
patiënten die, op grond van een T-score ≥ -1 zonder een wervelfractuur, niet behandeld
hoeven worden.
In geval van osteopenie en afwezigheid van één of meerdere wervelinzakkingen of
ontbreken van ‘vertebral fracture assessment’ (VFA) of beeldvorming van de wervelkolom,
kan de FRAX-score eventueel berekend worden en de uitkomst daarvan gebruikt worden
voor risicocommunicatie met de patiënt.
ga naar FRAX score